بەت_باننېرى

خەۋەر

دىخلورومېتانغا مۇناسىۋەتلىك كۆپ سورىلىدىغان سوئاللار: ئادەتتىكى ئورگانىك ئېرىتكۈچىنىڭ مۇھىم بىخەتەرلىك بىلىملىرى

دىخلورومېتان سانائەت ئىشلەپچىقىرىش، پىششىقلاپ ئىشلەش ۋە كۈندىلىك تازىلاش سانائىتىدە كەڭ قوللىنىلىدىغان ئورگانىك ئېرىتكۈچى. كۈچلۈك ئېرىشچانلىقى، تېز ئۇچۇچانلىقى ۋە نىسبەتەن يېنىك زەھەرلىكلىكى بىلەن، تازىلاش، چىقىرىش، قاپلاش پىششىقلاپ ئىشلەش ۋە باشقا ساھەلەردە كەڭ قوللىنىلىدۇ. قانداقلا بولمىسۇن، كۆپىنچە ئادەتتىكى ئىشلەتكۈچىلەر ۋە ئالدىنقى سەپتىكى خىزمەتچىلەرنىڭ ئۇنىڭغا بولغان چۈشەنچىسى چەكلىك بولۇپ، ئۇنىڭ بىخەتەرلىك خەۋپ-خەتىرى، ئىشلىتىش چەكلىمىلىرى ۋە قوغداش كۆرسەتمىلىرى توغرىسىدا كۆپىنچە چۈشەنمەيدۇ. بۇ ماقالە دىخلورومېتانغا ئائىت كۆپ سورىلىدىغان سوئاللارغا سوئال-جاۋاب شەكلىدە جاۋاب بېرىپ، ئاممىنىڭ بۇ خىمىيىلىك خام ئەشيانى ئىلمىي ۋە قائىدىلىك چۈشىنىشى ۋە ئىشلىتىشىگە ياردەم بېرىدۇ.

 6

1. دىخلورومېتان دېگەن نېمە، ئۇنىڭ ئاساسلىق خۇسۇسىيىتى نېمە؟

دىخلورومېتان (DCM)، خىمىيىلىك فورمۇلاسى CH₂Cl₂ بولۇپ، رەڭسىز، سۈزۈك ۋە يۇقىرى دەرىجىدە ئۇچۇچان ئورگانىك سۇيۇقلۇق بولۇپ، ئاجىز تاتلىق پۇراققا ئىگە. گالوگېنلىق كاربون سۇ بىرىكمىسى بولۇش سۈپىتى بىلەن، ئۇ ناھايىتى ياخشى ئېرىشچانلىققا ئىگە بولۇپ، ماي، قالدۇق ۋە رېزىنىنى ئۈنۈملۈك ئېرىتەلەيدۇ، شۇنداقلا ھەر خىل ئورگانىك ماددىلارنى ئايرىۋېتەلەيدۇ. ترىخلوروئېتىلېن ۋە بېنزول ئاساسلىق ئېرىتكۈچىلەرگە سېلىشتۇرغاندا، دىخلورومېتان...ئوت ئالمايدۇ، پارتلاش خەۋپى ئىنتايىن تۆۋەنبۇ ئۇنى ئاسان ئوت ئالىدىغان سانائەت ئېرىتكۈچىلىرىنىڭ ئاساسلىق ئورنىنى ئالىدىغان مەھسۇلاتقا ئايلاندۇرىدۇ. ئۇنىڭ كۈچلۈك ئۇچۇچانلىقى ئۆي تېمپېراتۇرىسىدا تېز پارغا ئايلىنىشنى تەمىنلەيدۇ، بۇ نەپەس يولىغا تەسىر قىلىشنىڭ ئۇنىڭ ئاساسلىق بىخەتەرلىك خەۋپى ئىكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ.

2. دىخلورومېتاننىڭ كۈندىلىك تۇرمۇش ۋە سانائەتتىكى ئاساسلىق قوللىنىلىش دائىرىسى نېمە؟

دىخلورومېتان كەڭ دائىرىلىك سانائەت ۋە پۇقرالار ئىشلىرىغا چېتىلىدۇ. سانائەتتە، ئۇ ئۈسكۈنىلەر، ئېلېكترونلۇق زاپچاسلار ۋە قېلىپلارنى مايسىزلاندۇرۇش ۋە ئېنىق تازىلىغۇچ رولىنى ئوينايدۇ. ئۇ يەنە دورىگەرلىك ۋە يېمەكلىك پىششىقلاپ ئىشلەشتە ئاكتىپ تەركىبلەرنى خام ئەشيادىن ئايرىش ئۈچۈن ئېرىتكۈچى سۈپىتىدە قوللىنىلىدۇ. كۈندىلىك تۇرمۇشتا، كۆپىنچە بوياق چىقىرىغۇچلار، يېلىم تازىلىغۇچلار ۋە خۇرۇم يۇيۇش سۇيۇقلۇقلىرى ئاساسلىق تەركىب سۈپىتىدە دىخلورومېتاننى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بۇنىڭدىن باشقا، ئۇ سوۋۇتقۇچ ۋە كۆپۈك ھاسىل قىلغۇچ ماددىلارنى ئىشلەپچىقىرىشتا ئىشلىتىلىدۇ، يېنىك سانائەتتە مۇھىم بولغان ئاساسىي ئېرىتكۈچى رولىنى ئوينايدۇ..

 

 7

3. دىخلورومېتان زەھەرلىكمۇ، ئۇ قانداق ساغلاملىققا زىيان يەتكۈزىدۇ؟

كۆپ ئۇچرايدىغان خاتا قاراش شۇكى، دىخلورومېتاننىڭ زەھەرلىكلىكى تۆۋەن بولغاچقا، ئۇ پۈتۈنلەي بىخەتەر. ئەمەلىيەتتە، ئۇ زەھەرلىكلىكى تۆۋەن خىمىيىلىك ماددا دەپ تۈرگە ئايرىلسىمۇ،ئۇزۇن مۇددەتلىك تەسىر ۋە يۇقىرى قويۇقلۇقتىكى نەپەس يولى ئارقىلىق نەپەس ئېلىش ئېغىر جىسمانىي زىيانلارنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىنقىسقا مۇددەتلىك يۇقىرى قويۇقلۇقتىكى ماددىلارغا ئۇچراش كۆز، بۇرۇن ۋە بوغۇزنىڭ شىللىق پەردىسىنى غىدىقلاپ، باش ئايلىنىش، باش ئاغرىش، كۆڭلى ئاينىش، كۆكرەك قىسىلىش ۋە چارچاشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. ئېغىر ئەھۋاللاردا، مەركىزىي نېرۋا سىستېمىسىنى چېكىندۈرۈپ، ئۇيقۇسىراش ۋە قالايمىقانلىشىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.

ئۇزۇن مۇددەتلىك تۆۋەن دەرىجىلىك تەسىرگە ئۇچراش تېخىمۇ يوشۇرۇن ۋە داۋاملىق زىيانلارنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. ئۇ جىگەر ۋە بۆرەكنىڭ ئىقتىدارىنى ئۈزلۈكسىز بۇزۇپ، ئىنسانلارنىڭ ماددا ئالمىشىشىنى قالايمىقانلاشتۇرىدۇ. ئۇزۇن مۇددەتلىك نەپەس يولى غىدىقلىنىشى فارىنگىت ۋە برونخىتنى تېخىمۇ كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن. بولۇپمۇ نەپەس يولىغا كىرگەن دىخلورومېتان ئىنسان بەدىنىدە ئاز مىقداردىكى زەھەرلىك ماددىلارغا ئايلىنىدۇ. توپلانغان زەھەرلىك ماددىلار قان ھاسىل قىلىش سىستېمىسى ۋە نېرۋا سىستېمىسىغا زىيان يەتكۈزۈپ، ئەستە ساقلاش ئىقتىدارىنىڭ تۆۋەنلىشى ۋە پۇت-قوللارنىڭ ئۇيۇشۇشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. ھازىر دىخلورومېتان گۇمانلىق ئىنسانلارنىڭ راك پەيدا قىلغۇچى ماددىلار قاتارىغا كىرگۈزۈلگەن بولۇپ، تەسىر قىلىش ۋاقتى ۋە دىققەتنى قاتتىق كونترول قىلىشنى تەلەپ قىلىدۇ.

 

4. كۈندىلىك مەشغۇلاتلاردا ئەڭ چوڭ خەۋپ-خەتەر قايسىلار؟

بىخەتەرلىك ھادىسىلىرىنىڭ كۆپىنچىسى ئۆلچەمسىز مەشغۇلاتلاردىن كېلىپ چىقىدۇ. بىرىنچىدىن، DCM تەركىبىدىكى تازىلىغۇچلار ياكى بوياق چىقىرىغۇچلارنى يېپىق، شامالدۇرۇلمىغان بوشلۇقلاردا ئىشلىتىش پارنىڭ يىغىلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ ۋە ئاسانلا زەھەرلىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. ئىككىنچىدىن، بىۋاسىتە يالىڭاچ قول بىلەن ئۇچرىشىش تېرىنىڭ قوغداش قەۋىتىگە زىيان يەتكۈزۈپ، قۇرغاقلىشىش، قىزىرىش ۋە ئاللېرگىيىلىك رېئاكسىيەلەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، زەھەرلىك ماددىلار تېرىگە سىڭىپ كىرىپ قانغا كىرىدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا، دىخلورومېتاننى كۈچلۈك كىسلاتا ياكى كۈچلۈك ئىشقارلار بىلەن ئارىلاشتۇرۇش خىمىيىلىك رېئاكسىيەلەرنى قوزغىتىدۇ ۋە زەھەرلىك چىرىتىش گازلىرىنى ھاسىل قىلىدۇ، بۇنىڭ بىلەن قوش بىخەتەرلىك خەۋپى پەيدا بولىدۇ.

 8

5. دىخلورومېتانغا ئۇچرىغاندىن كېيىنكى جىددىي داۋالاش ئۇسۇللىرى نېمە؟

يۇقىرى قويۇقلۇقتىكى پارنى نەپەس ئالسىڭىز، دەرھال شامالدىتىش ياخشى جايغا بېرىڭ، كىيىملىرىڭىزنى بوشىتىڭ ۋە نەپەس ئېلىشىڭىزغا توسقۇنلۇق قىلماڭ. باش ئايلىنىش ياكى نەپەس ئېلىشتا قىيىنچىلىق كۆرۈلسە، دەرھال داۋالىنىڭ. تېرىگە تەگسە، تەسىرگە ئۇچرىغان رايوننى ئېقىۋاتقان سۇ بىلەن پاكىز يۇيۇڭ ۋە داۋاملىق چىرىشتىن ساقلىنىش ئۈچۈن بۇلغانغان كىيىملەرنى ئالماشتۇرۇڭ. ئەگەر سۇيۇقلۇق كۆزگە چاچراپ كەتسە، كۆزنى سۈرتمەي 15 مىنۇتتىن ئارتۇق پاكىز سۇ بىلەن ئۈزلۈكسىز يۇيۇڭ ھەمدە ۋاقتىدا كەسپىي داۋالاش تەكشۈرتۈشتىن ئۆتۈڭ.

 

6. ئۇزۇن مۇددەت تەسىرگە ئۇچرىغان خادىملارنىڭ كۈندىلىك قوغداش خىزمىتىنى قانداق ئېلىپ بېرىش كېرەك؟

ئۈنۈملۈك قوغداش يېتەرلىك شامالدىتىش، ئايرىش تەدبىرلىرى ۋە ئۆلچەملەشكەن مەشغۇلاتلارغا تايىنىدۇ. سانائەت خىزمەت ئورۇنلىرى ھاۋادىكى ئېرىتكۈچىنىڭ قويۇقلۇقىنى ئازايتىش ئۈچۈن گاز چىقىرىش شامالدىتىش سىستېمىسى بىلەن تەمىنلىنىشى كېرەك. خىزمەتچىلەر بىۋاسىتە تېرە ۋە نەپەس يولىغا تەسىر قىلىشتىن ساقلىنىش ئۈچۈن گاز ماسكىسى، ئېرىتكۈچىگە چىداملىق قولقاپ ۋە قوغداش كۆزەينىكى كىيىشى كېرەك. ئادەتتىكى ئىشلەتكۈچىلەر ئىشلىتىش جەريانىدا ھەمىشە دېرىزىلەرنى ئوچۇق تۇتۇشى ۋە يېپىق ئۆي ئىچى مۇھىتىدا ئۇزۇن مۇددەت ئىشلەشتىن ساقلىنىشى كېرەك. ئۇزۇن مۇددەت تەسىرگە ئۇچرىغان خىزمەتچىلەر جىگەر، بۆرەك ۋە نېرۋا سىستېمىسىغا زىيان يەتكۈزۈشنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن دائىم كەسپىي سالامەتلىك تەكشۈرۈشىدىن ئۆتۈشى كېرەك.

 

 9

7. دىخلورومېتان مۇھىت بۇلغىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرامدۇ؟ قالدۇق سۇيۇقلۇقنى قانداق قىلىپ مۇۋاپىق ئۇسۇلدا بىر تەرەپ قىلىش كېرەك؟

ئۇچۇپ كەتكەن دىخلورومېتان ئۇچۇچان ئورگانىك بىرىكمىلەرگە (VOC) ئايلىنىپ، ئاتموسفېرانى بۇلغايدۇ. قالدۇق سۇيۇقلۇقنىڭ خاتا چىقىرىلىشى تۇپراق ۋە يەر ئاستى سۈيىگە سىڭىپ كىرىدۇ. تەبىئىي پارچىلىنىشچانلىقى ناچار بولغاچقا، ئۇ ئۇزۇن مۇددەتلىك سۇ ۋە تۇپراقنىڭ بۇلغىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. سانائەت قالدۇقلىرى دىخلورومېتاننى يىغىۋېلىش ۋە بىردەك پېچەتلەش، ھەمدە كەسپىي ئورگانلار تەرىپىدىن بىر تەرەپ قىلىش كېرەك. ئېكولوگىيىلىك بۇزغۇنچىلىقنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن، تاسادىپىي چىقىرىۋېتىش ۋە تاشلاش قاتتىق چەكلەنگەن.

خۇلاسە قىلىپ ئېيتقاندا، دىخلورومېتان ئىنتايىن قىممەتلىك سانائەت ئېرىتكۈچى بولۇپ، ئوت ئېلىش ياكى پارتلاش خەۋپى يوق، ئەمما ئۇ ئېنىق زەھەرلىنىش ۋە سالامەتلىككە خەۋپ ئېلىپ كېلىدۇ. سانائەت ئىشچىلىرى ۋە ئادەتتىكى ئىشلەتكۈچىلەر ئۈچۈن، ئۇنىڭ خۇسۇسىيىتىنى تونۇش، خەتەرلىك مەشغۇلاتلاردىن ساقلىنىش ۋە ئىلمىي قوغداش تەدبىرلىرىنى قوللىنىش ئۇنىڭ قوللىنىشچان قىممىتىنى ئەڭ يۇقىرى چەككە يەتكۈزۈش بىلەن بىرگە، شەخسىي سالامەتلىك ۋە ئېكولوگىيىلىك بىخەتەرلىكنى ئۈنۈملۈك قوغدايدۇ.


ئېلان قىلىنغان ۋاقىت: 2026-يىلى 6-ئاينىڭ 25-كۈنى